Uluslararası pek çok markanın dünya ile aynı anda vitrinlerinde yer aldığı, hatta bu konuda Türkiye’nin vitrini kabul edilen Bağdat Caddesi, özgün Türk lezzetlerine de evsahipliği yapıyor. Bunlardan biri de, tam 135 yıllık maziye sahip olan Vefa Boza...
Bilinen en eski Türk içeceklerinden biri olan ve 135 yıldır Vefa markası ile temsil edilen Boza, Bağdat Caddesi üzerinde Selamiçeşme’deki Vefa Boza Evi’nde konuklarını bekliyor.
Genelde kış aylarında tüketiliyor olmasına rağmen, Vefa Boza Evi tarafından geliştirilen yöntemle taptaze meyvelerle karıştırılarak hazırlanan ve “Bozita” markasıyla müşterilerinin beğenisine sunulan bu yeni lezzet, adeta Boza Mevsimi’ni 365 güne çıkartıyor.
Vefa Boza’nın öyküsü...
Evliya Çelebi, 17. yüzyıl ortalarında İstanbul'da 300'den fazla boza dükkânının bulunduğunu, bu dükkânlarda 1005 kadar bozacının çalıştığını aktarmıştır.
Vefa Boza’nın kurucuları Hacı Sadık ve Hacı İbrahim Kardeşler ise, 1800’lü yıllarda Yugoslavya’nın Prizren köyünden İstanbul’a göç edip, zamanın saraylı ve aristokrat ailelerinin ve bürokratlarının oturduğu Vefa semtine yerleşmişler ve burada bozanın hem üretimine hem de satışına başlamışlar.
1876 yılında “Vefa Bozacısı Hacı Sadık ve Hacı İbrahim Biraderler” olarak bulundukları semti marka haline getiren kardeşler, “Vefa Boza” adıyla şöhretlerini ülke dışına bile taşımayı başarmışlar.
Önce Hacı Sadık, daha sonra Hacı İbrahim Bey’in ölümüyle birlikte iki kardeşin çocukları ayrı ayrı çalışmaya başlamışlar. Hacı İbrahim Bey’in oğlu Mehmet Emin Vefa, İstanbul’un Şişhane semtinde bir dükkan açarak, boza ve sirke üretimine ve satışına devam ederken, 1956 yılında “Vefa Bozacısı Hacı İbrahim Oğlu Mehmet Emin Vefa” unvanıyla ticaret siciline kaydolmuş ve bu unvanla boza ve sirkeyi toptan ve perakende satmaya devam etmiş. İlerleyen yıllarda Anadolu yakasındaki bugünkü adresine taşınmış olan şirket, daha sonra turşuyu da ürün yelpazesine ekleyerek, gelişmelere açık olduğunu göstermiş ve pazarda oldukça güçlü bir yer edinmiş.
BOZA...
Boza; darı irmiği, su ve şekerden üretilen alkolsüz, hafif mayalı bir içecek. Bilinen en eski Türk içeceklerinden biri. Boza, genelde kış aylarında tüketiliyor. Boza’nın yoğun olarak içildiği mevsim Eylül - Mayıs ayları... Uygun şartlarda (5 derecede) muhafaza edilirse 365 gün içilebiliyor. Boza’nın içilebilecek kıvamını koruduğu süre ortalama 15 gün. Boza bozulbozulmuyor ancak hiçbir katkı maddesi kullanılmadığı için günbegün ekşiyor ve duyusal özelliklerini kaybedebiliyor. Vefa Boza’nın taze olarak içilmesi öneriliyor. Ekşi sevenler, oda sıcaklığında veya daha sıcak bir ortamda birkaç gün bekleterek, daha ekşi kıvamlı Boza’nın tadını çıkarabilirler.
Vefa Boza genellikle soğuk kış gecelerinde akşam yemeğinden sonra içiliyor. Bir aile geleneği olarak adlandırılabiliyor ve tam 135 yıldırgüvenle tüketiliyor.
Dünya’da Boza çeşitleri...
Yapıldığı tahıl türüne göre çeşitleri mevcut. Türkiye’de genellikle darıdan yapılan Boza, başka ülkelerde yapıldığı yerin başlıca ürününe göre mısır, arpa, çavdar, yulaf, buğday, karabuğday, Arnavut darısı, gernik gibi tahılların unu, bazen da pirinç ve ekmek, nadir olarak da kenevir unu ve karamuk mayalandırılarak yapılıyor.
BOZA’nın faydaları...
- İçerdiği mayalar sayesinde emziren annelerde süt yapımını artırır.
- Nitrozamin gibi kanserojen maddelerin vücuttaki oluşumunun önlenmesine yardımcı olur.
- İçerdiği aktif mayalar sayesinde probiyotik etkisi vardır.
- Gribal enfeksiyon gibi, birçok enfeksiyona karşı vücudu dirençli kılar, yararlı bakterilerin vücuttaki direnci güçlendirmesini sağlar.
- Zengin karbonhidrat, protein ve B vitamini içeriği nedeniyle enerji ihtiyacı fazla olan kişiler, gebeler, sporcular için çok faydalıdır.
- Bozanın mayalanması sırasında oluşan laktik asit, hazmı kolaylaştırmada çok yardımcıdır.
- İçerdiği laktik asit nedeniyle bağırsak florasını düzenleyici role sahiptir.
- Mide bezlerinin faaliyetlerini olumlu yönde etkiler.
- B kompleksi vitaminleri içerdiğinden beslenmede önemli role sahiptir.
- Zihin açıcı ve sinirleri dinlendirici etkisi vardır.
- Öksürük tedavisinde kullanıldığı bilinmektedir.
- Karbonhidrat ve proteinin yanısıra, birçok besin öğesini içerdiğinden, besleyici özelliği nedeniyle “sıvı ekmek” olarak anılır.
.JPG)
“Bozita” adını verdikleri Meyveli Boza’nın, son günlerde gazlı içeceklerin daha yüksek sesle tartışıldığı ortamda vatandaşlara mükemmel bir seçenek olduğunu söyleyen Hacı İbrahim Bey’in 4. kuşak torunu Mehmet Vefa; “Asırlık Türk içeceğimize ‘Bozita’ markasıyla artı değer katmanın haklı gururunu yaşıyoruz. Markamızı Bağdat Caddesi’nde temsil etmenin yanında, günümüz teknolojisini de kullanarak vatandaşlarımıza hizmet veriyor olmanın huzuru içindeyiz” dedi...
(1).jpg)
